Świat Finansów
Koszty
określa się jako nakłady finansowe, które przedsiębiorca musi ponieść, aby osiągnąć przychód lub aby zachować, czy zabezpieczyć źródła przychodu. Koszty są bezpośrednio związane z wynikami firmy. Przedsiębiorca wykorzystuje środki pieniężne w określonym czasie (zwykle jest to okres sprawozdawczy – miesiąc lub rok obrotowy), aby móc wytworzyć określony produkt lub usługę (np. płaci czynsz za miejsce produkcyjne, które daje mu przestrzeń do produkcji towarów, które później sprzedaje z zyskiem). Charakter kosztów polega na wykorzystaniu różnych czynników związanych z działalnością przedsiębiorstwa, które wyrażane są w jednostkach wartości. Przez koszt rozumiemy tylko zużycie powstające w związku ze zwykłą, normalną działalnością przedsiębiorstwa, na którą składają się takie etapy procesu gospodarczego, jak nabywanie, produkcja, sprzedaż i zarządzanie. Koszty dzielą się na kilka sposobów, ze względu na kryteria, jakie przyjmiemy. Wyróżniamy następujące rodzaje kosztów – usługi obce, podatki i opłaty, amortyzację, zużycie materiałów i energii, wynagrodzenia, ubezpieczenie społeczne oraz koszty pozostałe. Koszty można również podzielić na koszty stałe – które są stałe niezależnie od wielkości produkcji – oraz koszty zmienne, które zależą od wielkości produkcji i obejmują m.in. koszty materiałów, płace pracowników.
Przychody
to wartość uzyskana ze sprzedaży towarów i usług w danym okresie rozliczeniowym (bez VAT). Natomiast dochodem nazywamy wartość przychodu pomniejszoną o koszty jego uzyskania. Przychód nie odzwierciedla faktycznej sytuacji finansowej. To wszelkie przysporzenia majątkowe, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Szczegółowy katalog przysporzeń, stanowiący przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, znajduje się w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jako że wysokość przychodów nie oddaje faktycznej sytuacji przedsiębiorstwa, nie należy na jej podstawie oceniać kondycji ekonomicznej firmy.
Rachunek wyników
zamiennie nazywany rachunkiem zysków i strat. Jest to najważniejsza cześć sprawozdania finansowego zaraz po bilansie i musi być przygotowywane przez każdą jednostkę gospodarczą. Jest wykorzystywany w wariancie porównawczym i składa się z zestawienia operacji finansowych występujących w danym okresie – najczęściej 12 miesięcy. W rachunku wyników wykazuje się wszystkie przychody i koszty według ich uzyskania i poniesienia. Przy sporządzaniu rachunku zysków i strat należy przestrzegać zasady proporcjonalności. Obliczając różnicę między dochodami a wydatkami, uzyskujemy dokładny obraz wyników finansowych danej jednostki gospodarczej. Może to być zysk lub strata brutto. Otrzymany dochód brutto nadal musi być skorygowany o obowiązkowe zobowiązanie, takie jak podatek dochodowy. Otrzymuje się wówczas łączny wynik finansowy netto konkretnej firmy w określonym przedziale czasu.
Bilans
jest to zestawienie aktywów i pasywów danej jednostki na dzień bilansowy, który jest sporządzane przez każdą, nawet najmniejszą firmę, która prowadzi księgowość według zasad pełnej rachunkowości. Wchodzi w skład sprawozdania finansowego. Wyróżniamy dwa rodzaje bilansów: bilans otwarcia, który jest sporządzany na początku okresy sprawozdawczego oraz bilans zamknięcia, który jest przygotowywany na zakończenie okresu sprawozdawczego. Bilans jest jedną z najważniejszych części sprawozdania finansowego, a za jego pomocą można szybko dowiedzieć się, jakim majątkiem dysponuje spółka i w jaki sposób go finansuje. Dobrze sporządzony bilans powinien być zrównoważony – suma aktywów powinna być równa sumie pasywów. Zasady sporządzania bilansu wskazuje ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Aktywa | Pasywa | ||
A. | Aktywa trwałe | A. | Kapitał (fundusz) własny |
I. | Wartości niematerialne i | I. | Kapitał (fundusz) |
II. | Rzeczowe aktywa trwałe – | II. | Kapitał (fundusz) zapasowy, |
III. | Należności długoterminowe- | III. | Kapitał (fundusz) z |
IV. | Inwestycje długoterminowe- | IV. | Pozostałe kapitały |
V. | Długoterminowe rozliczenia | V. | Zysk (strata) z lat |
VI. | Zysk (strata) netto | ||
VII | Odpisy z zysku netto w | ||
B. | Aktywa obrotowe | B. | Zobowiązania i rezerwy na |
I. | Zapasy- materiały- | I. | Rezerwy na zobowiązania- |
II. | Należności krótkoterminowe- | II. | Zobowiązania |
III. | Inwestycje krótkoterminowe- | III. | Zobowiązania |
IV. | Krótkoterminowe rozliczenia | IV. | Rozliczenia międzyokresowe- |
C. | Należne wpłaty na kapitał | ||
D. | Udziały (akcje) własne | ||
| Aktywa razem | | Pasywa razem |
Cash Flow
przepływy pieniężne są częścią sprawozdań finansowych istniejącej firmy lub analizy finansowej biznesplanu. Pokazuje źródła finansowania i sposób ich wykorzystania. Nadwyżka pieniężna jaka powstała między źródłem finansowania a ich wykorzystaniem to rezultat Cash flow.
Dokument może posłużyć do ustalenia, jakimi pieniędzmi dysponuje firma, skąd pochodzą i jak te środki zostały zagospodarowane. Jest uzupełnieniem pozostałych zestawień. W przeciwieństwie do bilansu i rachunku zysków i strat uwzględnia tylko rzeczywiste przepływy pieniężne. Nie obejmuje wycen, więc mierniki przepływów pieniężnych są dokładniejsze niż inne metody oceny potencjału firmy.
CAPEX/OPEX
CAPEX – z języka angielskiego capital expenditure, co w języku polskim oznacza „wydatki kapitałowe”, to inwestycje w kapitał lub środki trwałe, których firma dokonuje w celu nabycia, utrzymania lub ulepszenia środków trwałych. Innymi słowy, są to inwestycje niezbędne do utrzymania lub rozbudowy środków trwałych (maszyn, urządzeń, pojazdów itp.). Jest to bardzo ważne dla funkcjonowania i rozwoju firmy. Od poczynionych inwestycji zależy przyszłość, rozwój i płynność finansowa firmy. Capex jest więc bardzo ważną częścią działalności firmy. Dostarcza informacji o tym, czy firma inwestuje w dalszy rozwój, czy po prostu utrzymuje się na rynku bez reinwestycji w nowe przedsięwzięcia, które w przyszłości będą generować kolejne przychody.
OPEX – z języka angielskiego operating expenditures, co oznacza „wydatki operacyjne”, to typ wydatków, które są traktowane jako koszty utrzymania produktu, biznesu czy systemu. Są to typowe koszty operacyjne, które stanowią koszt uzyskania przychodu. Są zaprojektowane tak, aby firma mogła osiągać swoje cele. Nie oznacza to, że wszystkie są potrzebne. Mówiąc najprościej, są to koszty ponoszone w ramach bieżącej działalności firmy. Do przykładowych kosztów OPEX zalicza się: wynagrodzenia, koszty paliwa, ubezpieczenia, koszty delegacji czy podatki i opłaty.
Stopa Zwrotu
Stopa zwrotu to powszechnie używana miara zyskowności inwestycji bądź instrumentu finansowego. Podawana jako zmiana procentowa (wzrost lub spadek) wartości inwestycji w określonym czasie- na przykład miesiąc, dzień, rok. Stopę zwrotu obliczamy dzieląc zmianę wartości inwestycji w czasie przez jej wartość początkową i mnożąc przez 100%. Im wyższa wartość, tym lepszy wynik. Miernikiem powszechnie znanym jest IRR (wewnętrzna stopa zwrotu z inwestycji)